ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

ساخته‌. برگرداندن‌ چيزي‌ ‌از‌ حقيقتش‌ «وَ قالُوا هذا إِفك‌ٌ مُبِين‌ٌ» نور: 12 گفتند این، ساخته‌ و دروغ‌ آشكار ‌است‌. دروغ‌ ‌را‌ ‌از‌ ‌آن‌ افك‌ گويند ‌که‌ ‌از‌ واقعيّتش‌ برگردانده‌ ‌شده‌ ‌در‌ جوامع‌ الجامع‌ فرموده‌، «الافك‌: ابلغ‌ الكذب‌» و اصل‌ ‌آن‌ ‌از‌ افك‌ بمعني‌ برگرداندن‌ ‌است‌.

‌در‌ نهايه‌ گفته‌ ‌است‌: «افكه‌ يأفكه‌ افكا: اذا صرفه‌ ‌عن‌ الشي‌ء و قلّبه‌» و ‌در‌ مفردات‌ گويد: افك‌ چيزي‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌از‌ حقيقتش‌ برگردانده‌ ‌شده‌ ‌باشد‌ (ساخته‌) نا گفته‌ نماند این معني‌ جامع‌ همه‌ي‌ معاني‌ ‌است‌. ‌در‌ قرآن‌ كريم‌ بمعني‌ ساخته‌، دروغ‌ و برگرداندن‌ بكار رفته‌. مصدر و فعل‌ ‌آن‌ بمعني‌ برگرداندن‌ و اسم‌ مصدرش‌ بمعني‌ برگردانده‌ ‌شده‌ (ساخته‌) ‌است‌ و فعل‌ ‌آن‌ لازم‌ و متعدّي‌ ‌هر‌ دو آمده‌ ‌است‌ «قالُوا أَ جِئتَنا لِتَأفِكَنا عَن‌ آلِهَتِنا» احقاف‌: 22، گفتند: آيا آمده‌اي‌ ‌تا‌ ‌ما ‌را‌ ‌از‌ خدايانمان‌ برگرداني‌! «أَلق‌ِ عَصاك‌َ فَإِذا هِي‌َ تَلقَف‌ُ ما يَأفِكُون‌َ» اعراف‌: 117 عصايت‌ ‌را‌ بيانداز، ‌پس‌ آنگاه‌ عصا، آنچه‌ بدروغ‌ مي‌ساختند ميگرفت‌،

[افّاك]‌

«وَيل‌ٌ لِكُل‌ِّ أَفّاك‌ٍ أَثِيم‌ٍ» جاثيه‌: 7، واي‌ ‌بر‌ ‌هر‌ دروغساز گناهكار، افّاك‌ صيغه‌ مبالغه‌ ‌است‌.

«قاتَلَهُم‌ُ اللّه‌ُ أَنّي‌ يُؤفَكُون‌َ» منافقون‌: 4، ‌خدا‌ ‌آنها‌ ‌را‌ بكشد ‌از‌ حق‌ و ‌خدا‌، بكجا برگردانده‌ ميشوند‌هو‌‌به‌ «إِنَّكُم‌ لَفِي‌ قَول‌ٍ مُختَلِف‌ٍ، يُؤفَك‌ُ عَنه‌ُ مَن‌ أُفِك‌َ» ذاريات‌: 8‌-‌ 9 ظاهر معني‌ ‌آيه‌ این ‌است‌ ‌که‌: ‌شما‌ اهل‌ مكّه‌ ‌در‌ باره قرآن‌ و آورنده ‌آن‌ سخن‌ گوناگون‌ داريد: برگردانده‌ ميشود ‌از‌ ايمان‌ بآن‌، ‌هر‌ ‌که‌ برگردانده‌ شود ‌از‌ تفكّر و تدبّر صحيح‌. بنظر ميايد ‌که‌ تقدير ‌آن‌ چنين‌ ‌باشد‌ «يؤفك‌ ‌عن‌ الايمان‌ بالقرآن‌. ‌من‌ افك‌ ‌عن‌ التدبّر و التفكّر» مؤيد این احتمال‌ آيات‌ ‌ما قبل‌ و ‌ما ‌بعد‌ ‌است‌ ‌که‌ تفكّر ‌در‌ موجودات‌ طبيعت‌ ‌را‌ بميان‌ كشيده‌ ‌است‌.

مؤتفكات‌

«وَ المُؤتَفِكَةَ أَهوي‌» النجم‌: 53 «وَ جاءَ فِرعَون‌ُ وَ مَن‌ قَبلَه‌ُ وَ المُؤتَفِكات‌ُ بِالخاطِئَةِ» حاقّه‌: 9 مؤتفكات‌، ‌در‌ لغت‌ بمعني‌ بادهائي‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌از‌ مسير ‌خود‌ برميگردند و محل‌ وزيدن‌ ‌خود‌ ‌را‌ عوض‌ ميكنند و ‌ يا ‌ زمينهائيكه‌ زير و رو ميشوند. و ظاهرا مراد ‌از‌ ‌آن‌ ‌در‌ قرآن‌ شهرهاي‌ ويران‌ و زير و رو ‌شده‌ ‌است‌ نظير شهرهاي‌ لوط و غيره‌ معني‌ آيه اول‌: مؤتفكه‌ (قراء زير و رو شونده‌) ‌را‌ ساقط كرد.