S5 Newsplace - шаблон joomlaS5 Newsplace - шаблон joomla КнигиКниги
واژه های حرف ص

 

مناسبت‌نامه
دهم محرم شهادت سید الشهداء علیه السلام و یارانشان و اسارت اهلبیت‌شان ...بیشتر
ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

راغب گويد: اصل صفو خلوص شى‏ء است از آميختگى. و از آنست كه بسنگ صاف و خالص، صفا گويند. طبرسى از مبرد نقل كرده:

صفا هر سنگى است كه چيزى از گل و خاك بآن آلوده نيست.

«وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى» محمد: 15. و نهرهائى از عسل صاف و خالص.

(اصفاء): خالص كردن و آن معنى اختيار و اختصاص ميدهد «اصفيت فلانا بالشى‏ء: آثرته به». «أَ فَأَصْفاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِكَةِ إِناثاً» اسراء: 40.

(اصطفاء) و اختيار و اجتباء نظير هم‏اند (مجمع) راغب ميگويد: اصطفاء تناول خالص شى‏ء است چنانكه اختيار انتخاب خير و خوب آن ...

«إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‏ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ» آل عمران: 33. اين آيه روشن ميكند كه مذكورين فوق از فساد خالص بودند لذا خدا اختيارشان كرد و نشان ميدهد كه خدا هر كس را اختيار نميكند بلكه محل بايد قابليّت داشته باشد مثل «اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ» انعام: 124.

(صفوان): سنگ خالص و صاف، ايضا صفا، واحد هر دو صفوانه است مثل مرجان و مرجانة (مجمع). «فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً ...» بقره: 264. صلد نيز سنگ صاف است. يعنى مثل او مثل سنگ صافى است كه در آن خاك هست كه بارانى تند بر آن باريد و آنرا صاف و بى خاك كرد. صلد بمعنى زمين سخت كه در اثر صلابت چيزى نمى‏روياند نيز آمده است.

«ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ» فاطر: 32. ايراث آنستكه مالى را بارث بگذارند همچنين است ايراث علم و مقام و غيره. ميشود نسبت ايراث را بجمعى داد كه فقط بعضى بامر آن قيام ميكنند مثل «وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ. هُدىً وَ ذِكْرى‏ ...» مؤمن:54. با آنكه فقط بعضى از آنها اهل عمل بودند. روشنتر از آن آيه «وَ إِنَّ الَّذِينَ أُورِثُوا الْكِتابَ مِنْ بَعْدِهِمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ» شورى: 14. است مراد از «الكتاب» بنا بر سياق آيات قرآن مجيد است كه ما قبل آيه چنين است «وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ ...» لذا الف و لام «الكتاب» در آيه «ما نحن فيه» بايد براى عهد باشد اشاره بكتاب در آيه فوق.

بنا بر اين اگر ضمير «فَمِنْهُمْ» راجع به «الَّذِينَ اصْطَفَيْنا» باشد چنانكه ظاهر همين است هيچ مانعى ندارد قومى كه از سه گروه ظالم لنفس، مقتصد و سابق بخيرات تشكيل شده وارث كتاب و قرآن باشند چنانكه بنى اسرائيل وارث بودند.

و ميشود گفت: مراد از «الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» همه امت اسلام باشند كه وارث قرآن‏اند مثل بنى اسرائيل. ولى كلمه «اصطفى» در قرآن دلالت ببرگزيدگى دارد مثل «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ» بقره: 247. «وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِي الدُّنْيا» بقره: 130. «إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي» اعراف: 144. در آيه «وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ» لفظ اصطفاء نيامده است.

از اين ميتوان فهميد كه «الَّذِينَ اصْطَفَيْنا» گروه مخصوصى‏اند نه تمام امّت. و آنها داخل در آل ابراهيم عليه السّلام‏اند كه فرموده «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‏ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ. ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» آل عمران: 33 و 34.

در روايات بسيارى از اهل بيت عليهم السلام نقل شده كه مراد از ذرّيه خانواده پيامبراند از اولاد فاطمه عليها السلام و عده‏اى از آنها ظالم بر نفس خويش‏اند و عده‏اى ميانه‏رو و عده‏اى سابق بخيرات كه ائمه عليهم السلام باشند.

على هذا آيه 31 فاطر «وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ ...» راجع بحضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله است آنگاه در آيه بعدى با كلمه تراخى «ثمّ» فرموده «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا». يعنى سپس كتاب را بذريّه توارث گذاشتيم كه مانند تو قيام بامر كتاب كنند احتمال داده‏اند كه «مِنْ عِبادِنا» بمعنى بعضيّت و ضمير «فَمِنْهُمْ» راجع به عبادنا باشد. آنوقت لفظ «فَمِنْهُمْ» و ما بعد آن در مقام تعليل است. يعنى: كتاب را ببعضى از بندگان خود كه برگزيده‏ايم ارث گذاشتيم زيرا بندگان ظالم و مقتصد و سابق بخيرات‏اند و لياقت ايراث را نداشتند.

در الميزان از كافى از حضرت رضا عليه السّلام نقل است كه از «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» سؤال شد فرمودند: آنها اولاد فاطمه عليها سلام‏اند. سابق بخيرات امام، مقتصد عارف بامام، ظالم بر نفس آنست كه امام را نمى‏شناسد.

و از كتاب سعد السعود ابن طاوس از حضرت باقر عليه السّلام درباره آيه نقل شده كه فرمود: آن فقط در خصوص ما است. اى ابا اسحق اما سابق بخيرات على بن ابى طالب، حسن، حسين، و شهيد از ماست. اما مقتصد صائم در نهار و قائم در ليل است و اما ظالم لنفس در اوست آنچه در مردم است و او آمرزيده مى‏باشد. در الميزان پس از نقل حديث فرموده مراد از شهيد بقرينه روايات ديگر امام است و فرموده: روايات از طرق شيعه از ائمه عليهم السلام در اينكه آيه مخصوص اولاد فاطمه عليها سلام است بسيار است.

دو حديث فوق و نظير آندو در صافى نقل شده و مجمع و جوامع الجامع بآنها اشاره كرده است از ابن عباس نقل شده: مراد از «الَّذِينَ اصْطَفَيْنا» علماء است اسلام‏اند اگر چنين هم باشد مصداق حقيقى همان ائمّه اهل بيت عليهم السلام‏اند سپس علماء مروّجين قرآن. ولى كلمه اصطفاء با اين احتمال نمى‏سازد با آنكه علما نيز وارث رسول خدااند و درباره آنها فرموده «اللّهم ارحم خلفائى- ثلث مرّات- قيل يا رسول اللّه و من خلفائك؟ قال: الّذين يأتون من بعدى، يروون حديثى و سنّتى فيعلّمون النّاس من بعدى» (وسائل كتاب قضا ابواب صفات قاضى باب 8 حديث 50) در بعضى از نسخ روايت كلمه «فيعلّمونها» نيست.

«إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ ...» بقره: 158. صفا در اصل چنانكه گفته شد سنگ صاف و خالص است. مروه در اصل بمعنى سنگهاى نرم است و بقولى سنگريزه‏هاست مرو لغتى است در مروه و بقولى جمع مروه است مثل تمر و تمره (مجمع).

سپس آندو نام دو كوه است در مكه كه حاجيان ميان آندو عمل سعى انجام ميدهند فاصله ميان آندو بنا بر آنچه گفته‏اند سيصد و پنجاه متر و نيم است. يعنى صفا و مروه از معابد خداست و از اماكنى‏اند كه براى عبادت خدا تعيين گرديده‏اند.

نوشتن دیدگاه

- اظهار نظر شما به بهبود مطلب ارائه شده و مجموعه سایت کمک خواهد کرد .
- درصورت خراب بودن تصویر متن ارائه شده و یا وجود ایرادات ویراستاری و فنی لطفا در بخش نظرات ما را آگاه کنید .
- از افزودن نظر با کلمات انگلیسی (فنگلیش) بپرهیزید .
- از توهین به قومیت ها و افراد در نظرات اجتناب کنید .
- نظرات تبلیغاتی منتشر نخواهد شد .


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

لیست صفحات

صفحه نخست

ویژه‌نامه اهل‌بیت

ویژه‌نامه احادیث

ویژه‌نامه قرآن کریم

فرقه شناسی

فرهنگی اجتماعی

مناسبت‌ها

ویژه‌نامه علمی

ویژه‌نامه بزرگان‌ما

   Tomb