S5 Newsplace - шаблон joomlaS5 Newsplace - шаблон joomla КнигиКниги
واژه های حرف ص

 

مناسبت‌نامه
دهم محرم شهادت سید الشهداء علیه السلام و یارانشان و اسارت اهلبیت‌شان ...بیشتر
ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

بى نياز.

معناى لازم صمد همان بى نياز است كه خواهيم گفت.

«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ. اللَّهُ الصَّمَدُ. لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ. وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ» سوره اخلاص.

صمد (بر وزن فلس) مصدر است بمعنى قصد چنانكه در صحاح، قاموس، مفردات، اقرب، مجمع، جوامع الجامع، نهايه ابن اثير و غيره هست در نهج البلاغه اين كلمه سه بار آمده كه هر سه بمعنى قصد است اوّل در خطبه 64 كه بياران خويش در صفين فرمود: «فصمدا صمدا حتّى ينجلى لكم عمود الحقّ» يعنى در قصد خود ثابت باشيد تا روشنى حق بر شما آشكار شود. اين جمله را در نهايه نيز نقل كرده است. دوم در خطبه 125 كه درباره حكمين (ابو موسى- عمرو عاص) فرمود: «قد سبق استثناؤنا عليهما فى الحكومة بالعدل و الصّمد للحقّ سوء رأيهما».

يعنى: پيش از آنكه رأى ناپسند خود را صادر كنند بر آندو شرط كرده بوديم كه حكم بعدل كنند و حق را قصد نمايند. «سوء» مفعول «سبق» است.

سوم در خطبه 184 كه درباره توحيد فرموده: «و لا صمده من اشار اليه و توهّمه» يعنى: خدا را قصد نكرده آنكه باو اشاره نموده و در ذهنش تصوير كرده است.

در نهايه: از معاذ بن جموح در قتل ابو جهل نقل شده: «فصمدت له حتّى امكنتنى منه غرّة» يعنى او را قصد كردم تا غفلتش مرا از او متمكن نمود.

در كافى كتاب التوحيد باب تأويل الصمد از ابو طالب عليه السّلام نقل شده:

و بالجمرة القصوى اذا صمدوا لها. يؤمّون قذفا رأسها بالجنادل.

يعنى سوگند به جمره دور آنگاه كه آنرا قصد كنند و بسوى آن روند. ميخواهند سر آنرا با سنگريزه‏ها بزنند. و نيز از شعراء جاهليت نقل شده:

ما كنت احسب انّ بيتا ظاهرا للّه فى اكناف مكّة يصمد على هذا بايد معنى اللّه الصمد را از قصد گرفت كه معناى اولى كلمه است و الف و لام آن ظاهرا براى عهد است. اللّه الصمد يعنى: خدا همان مصمود و مقصود همه است كه در حوائج باو رو ميآورند و او را قصد ميكنند و باو محتاجند چنانكه مقتضاى «يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ» رحمن: 29. و «أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ» فاطر:15. است ولى بهتر است آنرا بى نياز معنى كنيم كه لازم كلمه است زيرا آنكه همه او را قصد ميكنند قهرا بى نياز است.

و نيز ميشود آنرا بمعنى دائم و ثابت گرفت كه در قاموس و اقرب از جمله معانى صمد شمرده شده و در روايات نيز كه نقل خواهد شد آمده است.

در كافى باب فوق پس از نقل روايات و اشعار فرموده: خداى عزّ و جلّ آن سيّد صمدى است كه همه جن و انس در حوائج او را قصد ميكنند و در شدائد باو پناه مياورند و وسعت را از او اميد دارند ...

صدوق رحمه اللّه در توحيد فرموده:

صمد بمعنى سيّد و آقا است هر كه اينطور گفته ميشود بگويد: خدا پيوسته صمد بوده است و بسيّد مطاع كه قومش كارى بدون او انجام نميدهند صمد گفته ميشود ... صمد را معناى ديگرى است و آن مصمود و مقصود در حوائج است ...

ايضا در كافى در باب فوق از داود بن قاسم نقل شده كه بابو جعفر ثانى عليه السّلام گفتم: فدايت شوم صمد چيست؟ فرمود سيّد و بزرگى كه در كم و زياد او را قصد كنند «السّيّد المصمود اليه فى القليل و الكثير» ايضا اين حديث در توحيد صدوق باب تفسير قل هو اللّه احد ... نقل شده است ايضا در آن باب نقل شده: «قال الباقر حدّثنى ابى زين العابدين عن ابيه الحسين بن علىّ عليهم السّلام انّه قال:

الصّمد الّذى لا جوف له. و الصّمد الّذى قد انتهى سؤدده. و الصّمد الّذى لا يأكل و لا يشرب. و الصّمد الّذى لا ينام و الصّمد الدّائم الذى لم يزل و لا يزال.

قال الباقر عليه السّلام: كان محمّد بن الحنفيّة رضى اللّه عنه يقول: الصّمد القائم بنفسه، الغنى عن غيره. و قال غيره الصّمد المتعالى عن الكون و الفساد و الصّمد الّذى لا يوصف بالتّغاير.

قال الباقر عليه السّلام: الصّمد السّيد المطاع الّذى ليس فوقه آمر و ناه» و از امام سجاد عليه السّلام در ضمن حديثى نقل كرده كه حضرت حسين عليه السّلام در جواب نامه اهل بصره كه از الصمد سؤال كرده بودند صمد را «لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ» تفسير فرموده است. اين روايات را ميشود در مجمع و صافى و غيره نيز مطالعه كرد.

نوشتن دیدگاه

- اظهار نظر شما به بهبود مطلب ارائه شده و مجموعه سایت کمک خواهد کرد .
- درصورت خراب بودن تصویر متن ارائه شده و یا وجود ایرادات ویراستاری و فنی لطفا در بخش نظرات ما را آگاه کنید .
- از افزودن نظر با کلمات انگلیسی (فنگلیش) بپرهیزید .
- از توهین به قومیت ها و افراد در نظرات اجتناب کنید .
- نظرات تبلیغاتی منتشر نخواهد شد .


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

لیست صفحات

صفحه نخست

ویژه‌نامه اهل‌بیت

ویژه‌نامه احادیث

ویژه‌نامه قرآن کریم

فرقه شناسی

فرهنگی اجتماعی

مناسبت‌ها

ویژه‌نامه علمی

ویژه‌نامه بزرگان‌ما

   Tomb