S5 Newsplace - шаблон joomlaS5 Newsplace - шаблон joomla КнигиКниги
واژه های حرف ق

 

مناسبت‌نامه
دهم محرم شهادت سید الشهداء علیه السلام و یارانشان و اسارت اهلبیت‌شان ...بیشتر
ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

قضاء در اصل بمعنى فيصله دادن بامر است قولى باشد يا فعلى از خدا باشد يا از بشر (راغب) طبرسى ذيل آيه 117 بقره فرموده: قضا و حكم نظير هم‏اند و اصل آن بمعنى فيصله دادن و محكم كردن شى‏ء است:

قاموس آنرا حكم، صنع، حتم و بيان معنى كرده است.

اين لفظ در قرآن مجيد در چندين معنا بكار رفته كه هر يك نوعى فيصله دادن و تمام كردن است:

1- اراده. مثل وَ إِذا قَضى‏ أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ بقره: 117.

در آيه ديگر بجاى «قضى» اراده آمده است إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ يس: 82.

2- حكم و الزام. مثل وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ اسراء:23. پروردگار تو حكم كرده كه جز او را نپرستيد.

3- اعلام و خبر دادن. مثل وَ قَضَيْنا إِلى‏ بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ ... اسراء: 4. به بنى اسرائيل در كتاب اعلام كرديم كه حتما حتما دو بار در زمين افساد خواهيد كرد. وَ قَضَيْنا إِلَيْهِ ذلِكَ الْأَمْرَ ... حجر: 66. بلوط عليه السّلام آنكار را اعلام كرديم.

4- تمام كردن. مثل فَلَمَّا قَضى‏ مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ ... قصص: 8 29. چون موسى مدت را تمام كرد و با اهلش براه افتاد ... فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ بقره: 200. در آيه فَلَمَّا قَضى‏ زَيْدٌ مِنْها وَطَراً ... احزاب: 37. مراد تمام كردن حاجت بوسيله طلاق دادن است طبرسى فرموده: كسيكه بخواسته‏اش برسد گويند: «قضى وطره» ايضا آيه:

إِذا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً در ذيل همين آيه است.

5- فعل. مثل فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ طه: 72. بكن هر چه ميكنى.

فَوَكَزَهُ مُوسى‏ (فَقَضى‏ عَلَيْهِ) قصص: 15. گفته‏اند «قضى عليه» يعنى مرگ را بر او وارد كرد و او را كشت ظاهرا «قضى» در اينگونه موارد بمعنى تمام كردن است يعنى موسى مشتى بر او زد و كار او را تمام نمود وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ زخرف: 77. گويند اى مالك پروردگارت كار را بر ما تمام كند و ما را بميراند گويد شما ماندنى هستيد ايضا آيه لا يُقْضى‏ عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا فاطر: 36. كار آنها تمام كرده نميشود تا بميرند.

(فَقَضاهُنَّ) سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ فصلت: 12. پرداخت آنها را و تمام كرد، هفت آسمان در دو دوران. در اقرب الموارد آمده:

«قضى الشى‏ء» كار را بطور محكم انجام داد.

فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءَكُمْ ... ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَ لا تُنْظِرُونِ يونس:71. ظاهرا قضا در اين آيه بمعنى اداء و تنفيذ است. و تعديه با «الى» براى افاده ايصال و رساندن است چنانكه در المنار گفته يعنى كارتان را جمع و محكم كنيد سپس همان تصميم و اراده را بر من برسانيد (و مرا بكشيد).

يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ حاقّه:27. گفته‏اند: ضمير «ليتها» راجع بمرگ در دنيا و ظاهرا قاضى بمعنى تمام كننده است يعنى كافر در آخرت ميگويد: اى كاش مرگ دنيا كار مرا تمام ميكرد و ديگر زنده نميشدم.

وَ كانَ أَمْراً (مَقْضِيًّا) مريم: 21.

مقضى بمعنى تمام شده و حتمى است مثل قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيانِ يوسف: 41.

نوشتن دیدگاه

- اظهار نظر شما به بهبود مطلب ارائه شده و مجموعه سایت کمک خواهد کرد .
- درصورت خراب بودن تصویر متن ارائه شده و یا وجود ایرادات ویراستاری و فنی لطفا در بخش نظرات ما را آگاه کنید .
- از افزودن نظر با کلمات انگلیسی (فنگلیش) بپرهیزید .
- از توهین به قومیت ها و افراد در نظرات اجتناب کنید .
- نظرات تبلیغاتی منتشر نخواهد شد .


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

لیست صفحات

صفحه نخست

ویژه‌نامه اهل‌بیت

ویژه‌نامه احادیث

ویژه‌نامه قرآن کریم

فرقه شناسی

فرهنگی اجتماعی

مناسبت‌ها

ویژه‌نامه علمی

ویژه‌نامه بزرگان‌ما

   Tomb