• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

خطبه صد و بیست و چهارم

- در سال 37 هجري در جنگ صفّين براي تشويق ياران به جهاد فرمود -

1 آموزش نظامي - تاكتيك‏هاي رزم انفرادي -

زره پوشيده‏ها را در پيشاپيش لشكر قرار دهيد، و آنها كه كلاه خود ندارند، در پشت سر قرار گيرند، دندان‏ها را در نبرد روي هم بفشاريد، كه تأثير ضربت شمشير را بر سر كمتر مي‏كند، در برابر نيزه‏هاي دشمن، پيچ و خم به خود دهيد كه نيزه‏ها را مي‏لغزاند و كمتر به هدف اصابت مي‏كند، چشم‏ها را فرو خوابانيد، كه بر دليري شما مي‏افزايد.و دل را آرام مي‏كند، صداها را آهسته و خاموش سازيد كه سستي را مي‏زدايد.پرچم لشكر را بالا داريد و پيرامون آن را خالي مگذاريد و جز به دست دلاوران و مدافعان سر سخت خود نسپاريد، زيرا آنان كه در حوادث سخت ايستادگي مي‏كنند، از پرچم‏هاي خود بهتر پاسداري مي‏نمايند و آن را در دل لشكر نگاه مي‏دارند، و از هر سو، از پيش و پس و اطراف، مراقب آن مي‏باشند، نه از آن عقب مي‏مانند كه تسليم دشمن كنند و نه از آن پيشي مي‏گيرند كه تنها رهايش سازند.هر كس بايد برابر حريف خود بايستد و كار او را بسازد و به ياري برادر خود نيز بشتابد، و مبارزه با حريف خود را به برادر مسلمان خود وامگذارد كه او در برابر دو حريف، قرار گيرد، حريف خود، و حريف برادرش.

2 آموزش معنوي سربازان

به خدا سوگند اگر از شمشير دنيا فرار كنيد از شمشير آخرت سالم نمي‏مانيد، شما بزرگان عرب و شرافتمندان برجسته‏ايد، در فرار از جنگ، خشم و غضب الهي و ذلّت هميشگي و ننگ جاويدان قرار دارد، فرار كننده بر عمر خود نمي‏افزايد و بين خود و روز مرگش مانعي ايجاد نخواهد كرد.كيست كه شتابان و با نشاط با جهاد خويش به سوي خدا حركت كند چونان تشنه كامي كه به سوي آب مي‏رود بهشت در سايه نيزه‏هاي دلاوران است، امروز در هنگامه نبرد آنچه در دل‏ها و سر زبان‏هاست آشكار مي‏شود.به خدا سوگند كه من به ديدار شاميان در ميدان نبرد شيفته‏ترم تا آنان بر بازگشت به خانه‏هاشان كه انتظار آن را مي‏كشند.بار خدايا اگر شاميان از حق روي گرداندند جمعشان را پراكنده، و در ميانشان اختلاف و تفرقه بيفكن، و آنان را براي خطاكاريشان به هلاكت رسان.

3 ضرورت جنگ بي امان براي شكست شاميان

همانا شاميان، بدون ضربت نيزه‏هايي پياپي هرگز از جاي خود خارج نشوند، ضرباتي كه بدنهايشان را سوراخ نمايد، چنانكه وزش باد از اين سو فرو شده بدان سو در آيد، ضربتي كه كاسه سر را بپراكند، و استخوانهاي بدن را خرد، و بازوها و پاها را قطع و به اطراف پخش كند آنان دست بر نمي‏دارند تا آنگاه كه دسته‏هاي لشكر پياپي بر آنان حمله كنند و آنها را تيرباران نمايند، و سواران ما هجوم آورند، و صف‏هايشان را درهم شكنند، و لشكرهاي عظيم، پشت سر لشكرهاي انبوه، آنها را تا شهرهايشان عقب برانند، و تا اسب‏ها، سرزمينشان را كه روي در روي يكديگر قرار دارد، و اطراف چراگاهايشان، و راه‏هاي آنان را، زير سم بكوبند.

خطبه (124)

و من كلام له عليه السلام في حث أصحابه على القتال

فَقَدِّمُوا الدَّارِعَ وَ أَخِّرُوا الْحَاسِرَ وَ عَضُّوا عَلَى الْأَضْرَاسِ فَإِنَّهُ أَنْبَى لِلسُّيُوفِ عَنِ الْهَامِ وَ الْتَوُوا فِي أَطْرَافِ الرِّمَاحِ فَإِنَّهُ أَمْوَرُ لِلْأَسِنَّةِ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ فَإِنَّهُ أَرْبَطُ لِلْجَأْشِ وَ أَسْكَنُ لِلْقُلُوبِ وَ أَمِيتُوا الْأَصْوَاتَ فَإِنَّهُ أَطْرَدُ لِلْفَشَلِ وَ رَايَتَكُمْ فَلَا تُمِيلُوهَا وَ لَا تُخَلُّوهَا وَ لَا تَجْعَلُوهَا إِلَّا بِأَيْدِي شُجْعَانِكُمْ وَ الْمَانِعِينَ الذِّمَارَ مِنْكُمْ فَإِنَّ الصَّابِرِينَ عَلَى نُزُولِ الْحَقَائِقِ هُمُ الَّذِينَ يَحُفُّونَ بِرَايَاتِهِمْ وَ يَكْتَنِفُونَهَا حِفَافَيْهَا وَ وَرَاءَهَا وَ أَمَامَهَا لَا يَتَأَخَّرُونَ عَنْهَا فَيُسْلِمُوهَا وَ لَا يَتَقَدَّمُونَ عَلَيْهَا فَيُفْرِدُوهَا أَجْزَأَ امْرُؤٌ قِرْنَهُ وَ آسَى أَخَاهُ بِنَفْسِهِ وَ لَمْ يَكِلْ قِرْنَهُ إِلَى أَخِيهِ فَيَجْتَمِعَ عَلَيْهِ قِرْنُهُ وَ قِرْنُ أَخِيهِ وَ ايْمُ اللَّهِ لَئِنْ فَرَرْتُمْ مِنْ سَيْفِ الْعَاجِلَةِ لَا تَسْلَمُوا مِنْ سَيْفِ الْآخِرَةِ أَنْتُمْ لَهَامِيمُ الْعَرَبِ وَ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ إِنَّ فِي الْفِرَارِ مَوْجِدَةَ اللَّهِ وَ الذُّلَّ اللَّازِمَ وَ الْعَارَ الْبَاقِيَ وَ إِنَ‏ الْفَارَّ لَغَيْرُ مَزِيدٍ فِي عُمْرِهِ وَ لَا مَحْجُوزٍ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ يَوْمِهِ مَنِ رَائِحٌ إِلَى اللَّهِ كَالظَّمْآنِ يَرِدُ الْمَاءَ الْجَنَّةُ تَحْتَ أَطْرَافِ الْعَوَالِي الْيَوْمَ تُبْلَى الْأَخْبَارُ )وَ اللَّهِ لَأَنَا أَشْوَقُ إِلَى لِقَائِهِمْ مِنْهُمْ إِلَى دِيَارِهِمْ( اللَّهُمَّ فَإِنْ رَدُّوا الْحَقَّ فَافْضُضْ جَمَاعَتَهُمْ وَ شَتِّتْ كَلِمَتَهُمْ وَ أَبْسِلْهُمْ بِخَطَايَاهُمْ إِنَّهُمْ لَنْ يَزُولُوا عَنْ مَوَاقِفِهِمْ دُونَ طَعْنٍ دِرَاكٍ يَخْرُجُ مِنْهُ النَّسِيمُ وَ ضَرْبٍ يَفْلِقُ الْهَامَ وَ يُطِيحُ الْعِظَامَ وَ يُنْدِرُ السَّوَاعِدَ وَ الْأَقْدَامَ وَ حَتَّى يُرْمَوْا بِالْمَنَاسِرِ تَتْبَعُهَا الْمَنَاسِرُ وَ يُرْجَمُوا بِالْكَتَائِبِ تَقْفُوهَا الْحَلَائِبُ وَ حَتَّى يُجَرَّ بِبِلَادِهِمُ الْخَمِيسُ يَتْلُوهُ الْخَمِيسُ وَ حَتَّى تَدْعَقَ الْخُيُولُ فِي نَوَاحِرِ أَرْضِهِمْ وَ بِأَعْنَانِ مَسَارِبِهِمْ وَ مَسَارِحِهِمْ

أقول الدعق الدق أي تدق الخيول بحوافرها أرضهم و نواحر أرضهم متقابلاتها يقال منازل بني فلان تتناحر أي تتقابل