منجی‌گرایی و منجی‌خواهی چیست؟

و چرا برای بشر چنین مفهومی به وجود آمده است و این مفهوم پاسخ به کدام نیاز انسان‌هاست؟

آیا امروزه باور به منجی در حال تبدیل شده به اعتقاد و خواست عمومی جامعه بشری است؟

پاسخ نویسنده کتاب « نگرش‌هایی نو به آموزه مهدویت » به پرسش اخیر، مثبت است و به طور کلی در این باره می‌نویسد...

در عصر فرامدرنیته که علم و فن‌آوری استیلا دارد و انواع مکاتب به ظاهر عقلانی و پیشرفته بشری سردمدارند، نه تنها سعادت که صلح، امنیت و آرامش واقعی برای بشر حاصل نیامده است. بسیاری از انسان‌ها با معضلات بی‌شماری مانند جنگ، گرسنگی، بی‌سوادی، عقب‌ماندگی، جهل و خرافه‌پرستی مواجه‌اند. جنگ‌ها و تهدیدهای بی‌پایان، هم‌چنان بر فضای زیست روانی و فیزیکی انسان‌ها سایه می‌افکند. از سوی دیگر، انسان و جامعه به ظاهر پیشرفته غربی نیز با دوری از تعالیم الهی سر در گریبان تمایلات نفسانی و مادیات نهاده و در حقیقت معنا و هویت واقعی انسانی خود را از دست داده و در بحران معنای زندگی و تحیر گم گشتگی  و از خودبیگانگی بیشتری قدم نهاده است. همین مسئله رفته رفته در او احساسی به وجود آورده که بدان منجی خواهی گویند.

امروزه مراکز پژوهشی و آموزشی مختلفی در سطح حوزه ها دانشگاه ها و رسانه های مکتوب دیداری و شنیداری  و در پاسخ به خواست و عطش بی پایان عمومی، با نگاهی ژرف اندیشانه و ملاحظه مقتضیات زمانی و مکانی جدید در سطوحی به این موضوع گسترده می پردازند.

دکتر بهرام اخوان کاظمی، استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز است و کتاب تازه‌اش «نگرشی نو به آموزه مهدویت» را در 1387 منتشر کرده است و اکنون به ارائه خلاصه بخش‌هایی از این کتاب می‌پردازیم:

در فصل نخست، مفهوم و جایگاه و کارآیی آموزه مهدویت و نوع تعامل آن با پاره ای از مفاهیم به ظاهر هم پیوند تشریح می گردد، کمی که در این فصل دقیق تر شویم می‌بینیم که واژه دکترین را هم از لحاظ لغوی و مفهومی و کاربردی و هم تفاوت آن با مفاهیمی چون ایدئولوژی، مکتب و نظام و گفتمان به طور دقیق مورد بررسی قرار داده؛

فصل دوم در بردارنده مستدلات اهتمام عالی دولت مهدوی به ارتقای نهایی کرامت‌های انسانی و حقوق بشردوستانه است. در آخر این فصل یک نتیجه گیری کلی نیز از این موضوعات آورده که به طور نمونه ذکر می‌شود:

کرامت محوری و کرامت خواهی دولت کریمه دارای الزامات و مقوماتی است که می‌توان آن‌ها را مبانی و شاخصه‌های تحقق کرامت های مزبور یاد کرد. آن الزامات  و مقومات عبارت‌اند از

1. عدالت و نفی تبعیض؛

2. امنیت و صلح همه جانبه و پایدار؛

3. فقدان تحمیل عقیده و تکریم اقلیت ها؛

4. رشد عقلانیت، شکوفایی علوم و فن آوری؛

5. کمال قوت و سلامت جسمی و روانی؛

6. رعایت و محترم شمردن حریم های خصوصی و عمومی.

در فصل سوم، به گونه ای تفصیلی به دو ارمغان اساسی حکومت طیبه مهدوی یعنی «عدالت» و «امنیت» پرداخته می‌شود و در ابتدای فصل درباره ذکر این که بی عدالتی و ناامنی از شاخصه‌ای اصلی دوره پیش از ظهور هستند بیشتر صحبت می‌کند؛

فصل چهارم شامل مباحثی تطبیقی در مقایسه دو آموزه  جهانی سازی غربی و جهانی سازی مهدوی است و در آن به طور مستدل و با ذکر معایب و معضلات جهانی سازی غربی، برتری جهانی سازی مهدوی اثبات می‌گردد و نیز در ابتدای فصل مفهوم جهانی شدن یا جهانی سازی و برداشت های مختلف از آن بررسی می‌شود؛

در فصل پنجم پس از توضیح موضوع با اهمیت حقوق محیط زیست، رعایت آرمانی این حقوق در آموزه و حیات طیبه مهدوی به بحث کشیده می‌شود و برخی از ویژگی‌های زیست محیطی دوران طیبه مهدوی، مورد تأمل و بررسی قرار می‌گیرد که فقط به عنوان نمونه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

1. تطهیر و نورانیت زمین؛

2. رضایت و سرور موجودات و محیط زیست؛

3. امنیت،صلح و دوستی در سپهر انسانی ، حیوانی و گیاهی؛

4. فعلیت یابی قابلیت های محیط زیست در عالی ترین حد؛

5. آبادانی و توسعه موزون محیط زیست؛

6. مقابله با آلاینده ها و رعایت حریم های خصوصی و عمومی در حیات مدنی؛

7. استفاده از راه کار ها و فن آوری های جدید در حفظ محیط زیست؛

8. گسترش حفظ محیط زیست به فضاهای ماورای زمینی؛

9. تعالی معنوی محیط زیست و همراهی آن با حیات طیبه مهدوی؛

10. عاری بودن نبردها و قیام مهدوی از تخریب های زیست محیطی؛

در فصل ششم، ضمن نقد مبانی لیبرال ـ دموکراسی و تشریح ایرادها بر این الگو و مدینه فاضله کاذب جهان سرمایه داری غرب، بیست شاخص برتری دین سالاری سپهری مهدوی (آخرین وجه تکاملی مردم سالاری دینی) لیبرال ـ دموکراسی تبیین می‌شود؛

در آخر می‌توان به یکی از ویژگی های برجسته این کتاب اشاره کرد؛ که در پایان هر فصل نتیجه گیری جامع و کلی از موضوعات آن فصل آورده شده که به ما یک جمع بندی کامل برای فهم بیشتر هر موضوع می‌دهد.

این کتاب توسط نشر آینده روشن در 3000 جلد، برای نخستین بار در سال 1387 و به قیمت 20000 ریال به چاپ رسیده است.