• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

توراندخت در يكي از روستاهاي طالقان زندگي مي‌كند، او 70 ساله است و كارش تهيه خشكبار از باغ و درست كردن تنور براي مردم است. او سبزي‌هاي خشك صحرايي را كه خود جمع كرده نيز به مسافران مي‌فروشد و اگر پيش بيايد براي يكي دو شب اقامت، اتاقي را در اختيار آنان مي‌گذارد.

همسر توراندخت مدت‌هاست كه معلول شده و توان كار كردن ندارد.

زنان روستايي را در تمامي روستاهاي كشور مي‌توان ديد كه پا به پاي مردان و حتي فراتر از آنان كار مي‌كنند تا چرخ زندگي را به هر ترتيبي كه شده، بچرخانند.

مردان نيز در كنار زنان تمام تلاش خود را به كار مي‌بندند. تصور نشستن پيرمردي 80 ساله بر پشت خر و سركشي به باغات و آبياري، چيزي فراتر از باورهاي ماست، اما اين موضوع در روستاهاي ايران تازگي ندارد.

سالمندان روستايي گرچه از آب و هواي خوب‌تري نسبت به شهرهاي بزرگ برخوردار هستند و فضاي طبيعي، كمتر آنان را به سمت افسردگي سوق مي‌دهد، اما شرايط رفاهي كمتري نسبت به سالمندان شهرنشين براي آنان فراهم است.

روستا از زبان آمار

نتايج يك پژوهش كه به كوشش بهزاد ستاري در يك محدوده روستايي به صورت تصادفي انجام شده است، نشان مي‌دهد حدود يك‌سوم سالمندان روستايي مورد مطالعه، همسران خود را ازدست داده‌اند. حدود 15 درصد آنان توانايي انجام امور شخصي خود را ندارند و نزديك به 10 درصد آنان تنها زندگي مي‌كنند.

در اين روستا كه از توابع اردبيل است، تنها كمتر از 10 درصد اين سالمندان تحت پوشش نهادهاي حمايتي بوده‌اند و 10 درصد آنان در وضعيت معلوليت به سر مي‌برند. اغلب آنان معلوليت شنوايي دارند و بيش از 25 درصد آنان دچار بيماري قلبي و فشار خون هستند.

يك‌پنجم جمعيت روستايي مورد بررسي نيازمند تغذيه، پوشاك و مسكن و حدود 20 درصد آنان نيز به خدمات پزشكي نياز داشته‌اند.

10 درصد آنان به توانبخشي نيازمندند و 41‌درصدشان از نبود برنامه اوقات فراغت رنج مي‌بردند و 10 درصد نيز نيازمند تكريم و ارزش‌گذاري بوده‌اند.

سالمندان تحت پوشش

بيمه روستايي و كميته امداد امام خميني بيشترين حمايت‌هاي دولت در مورد سالمندان روستايي است. اما نه كمك‌هاي كميته امداد فراگير و كافي است و نه بيمه روستايي خدمات رضايت‌بخشي به روستاييان ارائه مي‌دهد. بيمه كميته امداد نيز به همين شكل است. اين كميته اعلام كرده است كه 64درصد سالمندان روستايي را تحت پوشش قرار داده است.

58 درصد از جمعيت سالمند روستايي را زنان تشكيل مي‌دهند و اين در حالي است كه برخي از اين افراد ضمن سالمند بودن، سرپرستي خانوارهاي خود را نيز به عهده دارند.

بيمه‌هاي درماني و ارائه خدمات درماني به سالمندان بيش از ساير حوزه‌ها ضعف دارد كه بايد در جهت برطرف كردن ضعف‌هاي موجود در ارائه خدمات درماني به سالمندان اهتمام بيشتري شود.

روستايي‌هاي سالم

گفته مي‌شود سالمندان روستايي به مراتب سالم‌تر از سالمندان شهري‌ هستند و سالمندان شهري برخلاف سالمندان روستايي به دليل ضعف استخوان‌هايشان نمي‌توانند ستون فقراتشان را خم كنند.

متخصصان معتقدند سالمندان روستايي به دليل قرار داشتن در هوايي پاكيزه و آفتابي از ستون فقرات سالم‌تري نسبت به سالمندان شهري برخوردارند، زيرا ويتامين D كه نور خورشيد از منابع اصلي آن است مي‌تواند در تقويت سيستم عضلاني و استخواني سالمند نقش بسيار موثري داشته باشد.

سالمند روستايي به مراتب از نظر سيستم تنفسي نيز شرايط بسيار ايده‌آل‌تري نسبت به سالمند شهري دارد، زيرا سالمندان شهري كاملا در معرض هوايي آلوده قرار دارند.

مسموميت تنفسي، آسم، آلرژي و حمله‌هاي قلبي در ميان سالمندان شهري بيش از سالمندان روستايي ديده مي‌شود.

استقلال اقتصادي

استقلال اقتصادي يكي از مهم‌ترين نيازهاي سالمندان است. نتايج يك پژوهش نشان مي‌دهد كه حدود 60 درصد از سالمندان روستايي، درآمد شخصي دارند و اگر اين درآمد شخصي به معني كار كردن در مقابل مزد و كشت و كار و باغداري و... باشد، در خيلي از موارد، ناتوانايي در كاركردن معادل بي‌پولي و فلاكت است. يك سوم جمعيت سالمندان مورد بررسي از طريق كمك فرزندان خود زندگي مي‌كنند.

زاهد ـ الف سالمند روستايي است كه در 70 سالگي با وجود سلامت بدن، دچار اختلال حافظه شده است و پسر بزرگ او رتق و فتق امور كشاورزي او را به عهده گرفته است.

زاهد مي‌گويد: وقتي خودم مسووليت كارها را به عهده داشتم، براي خودم يكپا خان بودم، اما حالا پسرم فقط پولي بخور و نمير به من مي‌دهد و مي‌گويد: هرچه در خانه نياز داري، برايت مي‌خرم پول مي‌خواهي چه كني. دستم را از مال خودم كوتاه كرده است.

جالب است بدانيد تنها يك درصد سالمندان از پول بازنشستگي استفاده مي‌كنند و بد نيست سالمندان روستايي قبل ازكارافتادگي براي سيستم بازنشستگي، خود را آماده كنند. با پس‌انداز كردن براي روزهاي سالمندي وضعيتي را ايجاد كنند كه زماني خود را از كار كنار كشيده آن را به فرد قابل اعتمادي بسپارند و پس‌اندازي داشته باشند كه مستقلا بتوانند طبق تمايل آن را مصرف كنند.

سلامتي در روستا

بيماري مشكل بيشتر سالمندان و نيمي از سالمندان روستايي است كه مداخله موثر دولت در تشكيل كلينيك‌هاي سالمندي روستايي و شهري و تقويت بيشتر خانه‌هاي بهداشت در زمينه طب سالمندي مي‌تواند بخشي از نياز سالمندان را تامين كند.

توجه به سالمندان تنها كه 78 درصد آنان زن هستند و كمبود فراغت براي سالمندان روستايي از ديگر مشكلاتي است كه توجه نهادهاي حمايت‌كننده سالمندان را مي‌طلبد.

آموزش سالمندان در زمنيه‌هاي مختلف نقش مهمي در كنترل و پيشگيري از بيماري‌ها و معلوليت‌ها و كمك به بهداشت روان آنان مي‌تواند داشته باشد. حضور فعال سالمندان در جامعه در گرو سلامت آنان است. تقويت شبكه بهداشت مناطق روستايي نقش مهمي در افزايش اميد به زندگي و سلامتي سالمندان روستا مي‌تواند داشته باشد.

ماندانا ملاعلي