عضویت

ورود

خانه >

از دیدگاه روایات >

بازار وبازاری >

اهمیت کار و نکوهش بی کاری

(1 رای, میانگین 5.00 از 5)

پنجشنبه ، 9 مهر 1388 ، 10:19

بي‌کاري و سربار جامعه بودن، ننگ و فسادآور است، در حالي که کسب و کار و اشتغال، طلب روزي و سربار مردم نبودن يک فضيلت و عبادت به شمار مي‌آيد.

از اهل بيت(عليهم السلام) نقل شده است:

عبادت، ده جز دارد که نه بخش آن طلب روزي حلال، دنبال کسب و کار حلال رفتن و نان حلال براي زن و بچه تهيه کردن است.

بي‌کاري و فساد

بي‌کاري و سربار جامعه بودن در اسلام يک عمل زشت و ضد ارزش به شمار مي‌آيد.

امام صادق(عليه السلام) فرمود:

     اِنَّ اللهَ يبْغِضُ کَثْرَﮤَ النَّوْمِ و کَثْرَﮤَ الفَراغِ

      خداوند متعال پرخوابي و بي‌کاري زياد را دوست ندارد.[1]

امام موسي کاظم(عليه السلام) فرمود:

     اِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ لَيبْغِضُ الْعَبْدَ النَوّامَ، اِنَّ اللهَ يبْغِضُ الْعَبْدَ الفارِغَ.

     خداوند با آدم پرخواب و آدم بي‌کار دشمن است.

در برخي احاديث، دنبال کسب و کار نرفتن، نشانه کم‌عقلي بيان شده است. امام صادق(عليه السلام) فرمود:

      تَرْکُ التِجارَﮤِ ينْقَصُ الْعَقْلَ.

رها کردن کسب و کار، عقل را کم مي‌کند.

فردي از امام صادق(عليه السلام) اجازه خواست که کسب و کار را تعطيل کند، حضرت او را از اين کار نهي کرد و فرمود:

لاتَتْرُکْها فَاِنَّها مَذهَبَـﮥٌ لِلْعَقْلِ.

هرگز کار و تجارت را ترک نکن؛ زيرا عقل را از بين مي‌برد.[2]

در بعضي احاديث آمده است که دعاي يه گروه، مستجاب نمي‌شود، يکي از آن‌ها، آدمي است که در خانه مي‌نشيند و کار نمي‌کند و مي‌گويد: خدايا! روزي مرا برسان.

بعضي از آدم‌هاي تنبل که براي کار نکردن دنبال بهانه مي‌گشتند، وقتي آيه تقوا نازل شد:

      * وَ مَن يتَقِ اللهَ يجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يرْزُقْهُ مِنْ حَيثُ لايحْتَسِبُ *

      هرکس تقوا پيشه کند خداوند براي او گشايش قرار مي‌دهد و از هر راه بي‌گمان روزي‌اش را مي‌رساند.[3]

بهانه خوبي به دست آوردند. درِ خانه‌هايشان را بستند و در خانه نشستند و گفتند: خداوند روزي ما را تضمين کرده است، ما تقوا پيشه مي‌کنيم و خداوند روزي ما را مي‌رساند. خبر به رسول خدا(صلي الله عليه وآله) رسيد، حضرت آنان را احضار و توبيخ کرد و فرمود: چه‌کار مي‌کنيد؟ عرض کردند: امروز بي‌کاريم. حضرت فرمود:

     کَذالک تِذْهَبُ اَمْوالُکُمْ.[4]

اين‌گونه (ترک تجارت) است که اموالتان از دست مي‌رود.

اين مسئله بر حضرت بسيار سخت آمد؛ چون بي‌کاري علاوه بر زيان و فقر فردي که دامنگير فرد بي‌کار مي‌شود، زيان اقتصادي و اجتماعي را نيز در پي دارد.

علاء بن کامل حضور امام صادق(عليه السلام) رسيد و عرض کرد: از خداوند بخواهيد به راحتي به من روزي دهد.

حضرت فرمود: هرگز چنين دعايي نمي‌کنم، برو و همان‌گونه که خداوند دستور داده کار کن و روزي خود را بدست آور.

حضرت در پاسخ فرد ديگري که او نيز چنين خواسته‌اي زشت داشت فرمود:

     لا، اُخْرُجْ فَاطْلبْ

      نه، (دعا نمي‌کنم) خود روزي‌ات را طلب کن.[5]

يکي از پيامدهاي بي‌کاري، سربار جامعه بودن و از دست‌رنج ديگران استفاده کردن است که هم مايه ذلت و سرافکندگي است و هم زيان اقتصاد جامعه و نفرين خدا را در پي دارد.

رسول خدا(صلي الله عليه وآله) فرمودند:

      مَلْعُونٌ مَنْ اَلْقَي عَلَي النّاسِ.[6]

      کسي که خود را بر جامعه تحميل کند (و بدون کار بخواهد از حيب مردم بخورد) ملعون است.

حضرت در حديث ديگري فرمودند:

      مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ يضَيعُ مَنْ يعُولُ.[7]

      کسي که خانواده‌اش را ضايع سازد و در امر زندگي به آن‌ها نرسد ملعون است، ملعون است.

امام صادق(عليه السلام) فرمود:

      کَفَي بِالْمَرْءِ اِثْماً اَن يضَيعُ مَنْ يعُولُ.

      براي مرد همين گناه بس که خانواده‌اش را درمانده رها سازد (و آن‌ها را با تنبلي و بي‌کاري در سختي رها کند.)[8]

رسول اکرم(صلي الله عليه وآله) به کار کردن توجه خاصي داشتند تا آن‌جا که وقتي جواني را مي‌ديدند و مي‌فهميدند که او بي‌کار است، مي‌فرمودند:«سَقَطَ مِن عَيني»؛ او از چشم من افتاد.[9]

-----------------------------------------------

[1] وسائل‌الشيعه، ج17، ص57

[2] وسائل‌الشيعه، ج17، ص14

[3] سوره طلاق، آيه2

[4] وسائل، ج17، ص13

[5] وسائل، ج17، ص22

[6] وسائل، ج17، ص31

[7] وسائل، ج17، ص68

[8] بحارالنوار، ج100، ص9

[9] غررالحکم، محلاتي، ج2، فَرَغَ