عضویت

ورود

خانه >

از دیدگاه روایات >

بازار وبازاری >

آشنا شدن با مسائل کسب و کار

(0 votes, میانگین 0 از 5)

يكشنبه ، 12 مهر 1388 ، 11:04

از آن‌جا که اسلام، کامل‌ترین دین و جامع‌ترین مکتب است، در تمامی زمنیه‌ها و مسائل، دستورالعمل‌های متناسب دارد. برای انسان هم که هستی برای او آفریده شده، او ولادت تا پس از مرگش، دستور و قانون دارد که برای سعادتمند شدن باید همه آن‌ها را به کار بگیرد.

به این منظور، اسلام از مسائل اقتصادی نیز غافل نبوده، بایدها و نبایدهای فروانی را فراهم آورده است. یک اقتصاد یا یک بازار اسلامی وقتی می‌تواند موفق و سالم باشد که تمام دستورات در آن به کار گرفته شود به باید ها و نباید ها عمل شود، همچنین یک کاسب، تاجر و صنعت‌گر وقتی موفق است که به آن موازین و مقررات پای‌بند باشد و آن‌ها را مو به مو اجرا کند و برای اجرای هر قانون، نخست علم به آن و دانستن آن شرط اساسی است.

بنابراین کسی که می‌خواهد بر اساس دستور اسلام عمل کند و کسب و کارش، خرید و فروشش، اجاره و رهنش، نقد و نسیه‌اش، هدیه و صلحش و ... طبق موازین اسلام باشد باید نخست به دنبال آموختن مسائل شرعی و حلال و حرام آن برود، و گرنه بدون توجه به مسائل شرعی، گرفتار گناه اقتصادی می‌‌شود که زیان‌های مادی و معنوی بسیاری را در پی خواهد داشت.

اصبغ بن نباته می‌گوید: شنیدم امیرمؤمنان(ع) روی منبر سه مرتبه فرمود:

     یا مَعْشَرَ التُّجارِ! اَلْفِقْهَ ثُمَّ المَتْجَرَ، اَلْفِقْهَ ثُمَّ المَتْجَرَ، و اللهِ لِلرِّبا فِی الاُمَّةِ اَخْفَی مِنْ دَبیبِ النَّمْلِ عَلی الصَّفا.[1]

     ای تجار! ای کسبه! اول مسئله بعد کسب و کار، اول مسئله و فقه بعد کسب و کار؛ زیرا به خدا قسم ربا در این امت مخفی‌تر از صدای پای مورچه روی سنگ صاف است.

مقصود این است که اگر کسی مسائل خرید و فروش را نداند، بدون آن که بخواهد گرفتار گناه بزرگ رباخواری می‌شود.

از امام جواد(ع) نقل شده است:

     مَن عَمِلَ عَلی غَیرِ عِلْمٍ اَفْسَدَ اَکْثَرَ مِمّا یُصْلِحُ.

        هر کس بدون آگاهی از مسائل مربوط به موضوعی، در آن گام نهد، آنچه خراب می‌کند بیتر از چیزی است که به دست می‌آورد.[2]

امام صادق(ع) فرمودند:

          مَن اَرادََ التِّجارَﮤَ فَلْیَتَفَقَّهُ فی دینِهِ لِیَعْلَمَ بِذالِکَ ما یَحِلُّ ممّا یَحْرُمُ عَلَیْهِ وَ مَنْ لَمْ یَتَفَقَّه فی دینِهِ ثُمَّ اتَّجَرَ تَوَرَّطَ الشُّبَهاتِ.[3]

          هر کس تصمیم دارد به تجارت و کسب و کار بپردازد، نسخت باید مسائل و احکام فقهی آن را یاد بگیرد تا حرام‌ها و حلال‌ها را تشخیص دهد و هرکس بدون یادگیری مسائل شرعی به کسب و کار مشغول شود، گرفتار گناه و ناهنجاری‌ها نخواهد شد.

نقل شده است که حضرت امیرمؤمنان می‌فرمود:

          لایَقْعُدَنَّ فِی السُّوقِ اِلّا مَن یَعْقِلُ الشِراءَ وَ الْبَیْعَ.

          نباید کسی وارد میدان کار رود، مگر آن که احکام و آداب خرید و فروش را بداند.[4]

امام صادق(ع) از حضرت علی(ع) نقل کرده‌اند:

          مَنِ اتَّجَرَ بِغَیْرِ عِلْمٍ اِرْتَطَمَ فِی الرِّبا ثُمَّ ارْتَطَمَ.[5]

          هر کس بدون علم و آگاهی به مسائل شرعی به تجارت بپردازد در ورطه رباخواری خواهد افتاد.

گاهی افراد بزرگ‌تر، یک جوان یا نوجوان ناآگاه به مسائل شرعی دینی را در مغازه خود می‌گذارند و او ممکن است به دلیل ناآشنایی با مسائل شرعی، دچار خلاف‌هایی شود و کسب و کار وی را خراب و زندگی او را دچار حرام سازد.

گماشتن شاگرد ناآگاه به مسائل می‌تواند پیامدهای ناگواری در پی داشته باشد. بنابراین بایسته است که افراد، نخست مسائل شرعی معامله، کار و کاسبی و تجارت را بیاموزند، آن‌گاه وارد کار شوند تا همه چیز را به حرام آلوده نکنند.