خانه > 
ازدیدگاه روایات > بازار و بازاری > تقلب و غش در معامله
ازدیدگاه روایات > بازار و بازاری > تقلب و غش در معامله
( 2 Votes )
یکی دیگر از آفتهای کسب و کار، غشّ در معامله است که در احادیث به شدت از آن نهی شده است.
غش؛ یعنی خیانت و این معنای جامعی است که شامل: کلاهبرداری، تقلب، جعلسند، جعلامضا، دادن چک بدون محل و سایر راههای شیطانی میشود که متأسفانه عدهای از مردم به آن گرفتار هستند.
بسیاری از دعاوی حقوقی و مالی که وقت گرانبهای دستگاه قضایی را میگیرند از همین مقوله است.
تأسیس شرکتهای به اصطلاح مضاربهای و ناگهان فرار و اعلان ورشکستگی دروغین، قروختن زمین و یا خانه یا ملک دیگری و خانوادهای را عمری به بدبختی کشاندن، درست کردن مشکل واهی و بی مرود برای فردی جهت گرفتن وجهی از او، جنس بد را با جنس خوب مخلوط کردن و به جای جنس خوب یا خارجی و درجه یک فروختن، ظاهر جنس را مرغوب و باطن و ته آن را نامرغوب قرار دادن، روی جعبه جنس درجه یک ریختن و ته جعبه یا گونی را جنس نامرغوب ریختن، ظاهر خانه را رنگ زدن و عیبهای آن را پوشاندن که مشتری چشمش بگیرید و خلاصه تمام کارهای غیرواقعی، ظاهرسازیها، گول زدن و فریفتن دیگران از مصادیق غش و خیانت در معامله است که کسب و کار را حرام و آلوده میکند.
این حیلهها بیماری خطرناک و زشتی است که در شأن مسلمان و بازار مسلمان نیست. بعضی بیگانگان از مسلمانان پیشی گرفته و در معاملات خود کمتر کلاهبرداری و خیانت در قراردادها میشوند؛ ولی جای تأسف است که بازار مسلمانان از این بیماری در امان نیست با این که اسلام به شدت با آن مخالف است. اکنون به بخشی از احادیث در این باره توجه کنید.
1. رسول خدا(ص) فرمودند:
مَنْ غَشَّ مُسلِماً فی شَراءٍ اَو بَیْعٍ فَلَیسَ مِنّا وَ یُحْشَرُ یَومَ الْقیامَةِ مَعَ الیَهُودِ لِأنَّهُمْ اَغَشُّ الخَلقِ لِلْمُسلِمینَ.[1]
هرکس در خرید و فروش در حق مسلمانی خیانت کند از ما نیست و روز قیامت با یهود محشور میشود؛ چون یهودیان از هرکس بیشتر به مسلمانان خیانت کردهاند.
2. همچنین فرمودند:
مَن باتَ وَ فی قَلبِهِ غِشٌ لِأخیهِ الْمُسْلِمِ باتَ فی سَخَطِ اللهِ و اَصْبَحَ کَذالِکَ حَتّی یَتوْبَ.
هرکس بخواهد و در دل، قصد خیانت به برادر مسلمانش را داشته باشد هموراه مورد غضب خداوند است، مگر وقتی که توبه کند.[2]
3. امام رضا(ع) از رسول خدا(ص) نقل میکند که فرمودند:
لَیسَ مِنّا مَن غَشَّ مُسلِماً اَو ضَرَّهُ اَو ماکَرَهُ.[3]
هر کس در حق مسلمانی خیانت کند یا به او زیانی وارد سازد یا به او نیرنگ زند از ما نیست.
4. علی(ع) فرمود:
اَلْمُؤمِنُ لایَغُشُّ اَخاهُ وَ لایَخُونُهُ و لایَخْذُلُهُ و لایَتَّهُمُهُ و لایَقُولُ لَهُ اَنا مِنْکَ بَریًّ.[4]
مؤمن در حق برادر مؤمن خود تقلب نمیکند، خیانت نمیکند، او را خوار نمیسازد، او را متهم نمیکند و نمیگوید من از تو بیزارم.
5. موسیبنبکیر میگوید: خدمت امام رضا(ع) بودم، دیدم مقداری دینار (سکه) نزد حضرت است، آنگاه یکی از آنها را خوب نگاه کرد و دریافت که آن تقلبی است، سپس آن را شکست و فرمود:
اَلْقِهِ فی البالُوعَةِ حَتّی لایُباعَ شَیْءٌ فیهِ غِشٌّ.[5]
این را در جاه بینداز تا مبادا چیزی که در آن غش و تقلب است در بازار رد و بدل شود.
پول تقلبی یکی از گرفتاریهای روز دنیا است. اسکناس یا هر چیز تقلبی دیگر ارزش مالی و مادی ندارد و اگر در مقام داد وستد از آن استفاده شود از مصادیق غش در معامله به شمار میرود و حرام است و اگر کسی چیزی در برابرش بگیرد، مال او نمیشود.
6. شخص آرد فروشی حضور امام صادق(ع) رسید، گویا در کار خود تقلب میکرده است! حضرت به او فرمود:
اِیّاکَ وَ الْغِشَّ فَاِنَّهُ مَن غَشَّ غُشُّ فی مالِه فَإنْ لَم یَکُنْ لَهُ مالٌ غُشَّ فی اَهلِهِ.[6]
از تقلب و خیانت دوری کن؛ زیرا هر کس در حق دیگران خیانت کند به مالش خیانت میشود و اگر مال نداشته باشد به اهل و ناموسش خیانت میشود!
دقت در حدیث فوق و پیامدهای بدی که غش در حق مردم دارد، کافی است که انسان را از این کار بازدارد.
نانوایی که آرد دولتی را که حق مردم است به قیمت آزاد به دامداران میفروشد باید بیشتر به فکر قیامت خود باشد تا امروز خود.
7. همانگونه که زیاد کردن نور روی جنس و آن را عالی و زیبا در چشم مشتری نشان دادن درست نیست، فروش جنس در تاریکی نیز به گونهای که مشتری نتواند جنس را خوب ملاحظه کند اشکال دارد.
هشام بن حکم میگوید: من در تاریکی میوه میفروختم، امام موسیبن جفعر(ع) مرا دید و فرمود:
یا هِشامُ اِنَّ الْبَیعَ فی الظِّلِّ عَشٌّ و اِنَّ الْغِشَّ لایَحِلُّ.[7]
ای هشام! فروختن جنس در تارکی غش است و غش، حلال نیست.
8. یکی از انواع غشها که از دیرزمان مرسوم بوده، آب در شیر کردن است و رسول خدا(ص) این کار را نهی کردهاند؛ زیرا غش و خیانت است.[8]
9. یکی دیگر از انواع غشهای رایج این است که جنسهای پست و درجه پایین را ته جعبه و جنسهای خوب را روی جعبه میگذارند و مشتری به این وسیله گول میخورد. این کار نیز خیانت است.
رسول خدا(ص) در بازار مدینه به مردی برخود کرد که طعامی میفروخت. حضرت فرمود: طعام خوبی داری؟ قیمت آن چقدر است؟ آنگاه خداوند وحی کرد که زیر آن را نگاه کن! حضرت دست بردند و نگاه کردند و متوجه شدند ته آن جنس بد ریخته است. حضرت فرمودند:
ما اَرَیکَ اِلّا قَد جَمَعْتَ خِیانَةً و غِشّاً لِلْمُسلِمینَ.[9]
میبینم که در این کار در حق مسلمانان، غش و خیانت کردهای!
حضرت در مورد دیگری به یک خواربارفروش فرمود:
یا صاحِبَ الطَّعامِ اَسْفَلُ هذا مثلُ اَعلاهِ؟ مَن غَشَّ الْمُسلِمینَ فَلَیْسَ مِِنْهُم.[10]
ای خواربارفروش! آیا زیر این کالا همانند روی آن است؟ هرکس به مسلمانان خیانت کند مسلمان نیست.
10. نقل شده است که حضرت علی(ع) وارد بازار شد و به صنف قصاب فرمود:
یا مَعْشَرَ اللَّحّامینَ مَن نَفَخَ فِی اللَّحمِ فَلَیسَ مِنّا.[11]
ای گوشتفروشان! هرکس در گوشت بدمد و آن را چاق نشان دهد از ما نیست.
آب روی جنس ریختن و آن را مرطوب و سنگین ساختن از همین باب است!
از امام صادق(ع) سؤال شد: شخصی دو جنس دارد، هر دو مثل هم و دارای یک قیمت، آیا میتواند آنها را با هم مخلوط کن و بفروشد؟ حضرت فرمود: خیر، این کار غش در حق مسلمانان است، مگر اینکه به خریدار بگوید.[12]
رسول خدا(ص) فرمودند:
مَن غَشَّ اَخاهُ الْمُسْلِمَ نَزَعَ اللهُ عَنْهُ بَرَکَةَ رِزقِهِ و اَفْسَدَ عَلَیْهِ مَعیشَتَهُ و وَکَلَهُ اِلی نَفسِهِ.[13]
هرکس در حق برادر مسلمانش نیرنگ کند، خداوند برکت را از روزیاش برمیدارد، زندگی را بر او تباه میکند و او را به خودش وامیگذارد.
بنابراین شایسته است که مسلمانان در همه کارها به ویژه در بازار و در امر خرید و فروش مراقب باشند که تقلب نکنند، سر یکدیگر کلاه نگذارند، حق همدیگر را به باطل نخورند و بازار مسلمانان را اصلاح نمایند. این کار در دراز مدت به اعتبار بازار میانجامد و بدبینی، سوءظن و بیاعتمادی مشتری را کاهش میدهد و سرانجام به نفع بازار خواهد بود.
بزرگترین خیانت
امیرالمؤمنین(ع) برای یکی از فرمانداران خود نوشت:
اِنَّ اَعْظَمَ الْخیانَةِ خیانَةُ الامَّةِ و اَفْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الأئِمَّةِ.
به راستی که بزرگترین خیانت، خیانت در حق امت اسلام و زشتترین غشّ، فریت پیشوایان است.[14]
کسانی که جنس سهمیهای میآورند و موظف هستند عادلانه توزیع کنند، مواظب باشند در حق مردم خیانت نکنند. صف مصنوعی دست نکنند، به دوستان و فامیلهای خود زودتر خبر ندهند که حق مردم ضایع شود. جواب حق مردم را دادن در صحرای محشر و از عهده حقوق مردم بیرون آمدن دشوار است؛ از این رو لازم است بازاریان محترم ظاهر و باطن جنس را در معرض دید مشتری بگذارند و جنس خوب و بد را با هم مخلوط نکنند، و با روحیه قناعتپذیری و انصاف، برکت و خیر و عافیت را از خالق و رازق بخواهند و مردم را شریک خالق ندانند و بر خدا توکل کنند نه دست مردم.
غش؛ یعنی خیانت و این معنای جامعی است که شامل: کلاهبرداری، تقلب، جعلسند، جعلامضا، دادن چک بدون محل و سایر راههای شیطانی میشود که متأسفانه عدهای از مردم به آن گرفتار هستند.
بسیاری از دعاوی حقوقی و مالی که وقت گرانبهای دستگاه قضایی را میگیرند از همین مقوله است.
تأسیس شرکتهای به اصطلاح مضاربهای و ناگهان فرار و اعلان ورشکستگی دروغین، قروختن زمین و یا خانه یا ملک دیگری و خانوادهای را عمری به بدبختی کشاندن، درست کردن مشکل واهی و بی مرود برای فردی جهت گرفتن وجهی از او، جنس بد را با جنس خوب مخلوط کردن و به جای جنس خوب یا خارجی و درجه یک فروختن، ظاهر جنس را مرغوب و باطن و ته آن را نامرغوب قرار دادن، روی جعبه جنس درجه یک ریختن و ته جعبه یا گونی را جنس نامرغوب ریختن، ظاهر خانه را رنگ زدن و عیبهای آن را پوشاندن که مشتری چشمش بگیرید و خلاصه تمام کارهای غیرواقعی، ظاهرسازیها، گول زدن و فریفتن دیگران از مصادیق غش و خیانت در معامله است که کسب و کار را حرام و آلوده میکند.
این حیلهها بیماری خطرناک و زشتی است که در شأن مسلمان و بازار مسلمان نیست. بعضی بیگانگان از مسلمانان پیشی گرفته و در معاملات خود کمتر کلاهبرداری و خیانت در قراردادها میشوند؛ ولی جای تأسف است که بازار مسلمانان از این بیماری در امان نیست با این که اسلام به شدت با آن مخالف است. اکنون به بخشی از احادیث در این باره توجه کنید.
1. رسول خدا(ص) فرمودند:
مَنْ غَشَّ مُسلِماً فی شَراءٍ اَو بَیْعٍ فَلَیسَ مِنّا وَ یُحْشَرُ یَومَ الْقیامَةِ مَعَ الیَهُودِ لِأنَّهُمْ اَغَشُّ الخَلقِ لِلْمُسلِمینَ.[1]
هرکس در خرید و فروش در حق مسلمانی خیانت کند از ما نیست و روز قیامت با یهود محشور میشود؛ چون یهودیان از هرکس بیشتر به مسلمانان خیانت کردهاند.
2. همچنین فرمودند:
مَن باتَ وَ فی قَلبِهِ غِشٌ لِأخیهِ الْمُسْلِمِ باتَ فی سَخَطِ اللهِ و اَصْبَحَ کَذالِکَ حَتّی یَتوْبَ.
هرکس بخواهد و در دل، قصد خیانت به برادر مسلمانش را داشته باشد هموراه مورد غضب خداوند است، مگر وقتی که توبه کند.[2]
3. امام رضا(ع) از رسول خدا(ص) نقل میکند که فرمودند:
لَیسَ مِنّا مَن غَشَّ مُسلِماً اَو ضَرَّهُ اَو ماکَرَهُ.[3]
هر کس در حق مسلمانی خیانت کند یا به او زیانی وارد سازد یا به او نیرنگ زند از ما نیست.
4. علی(ع) فرمود:
اَلْمُؤمِنُ لایَغُشُّ اَخاهُ وَ لایَخُونُهُ و لایَخْذُلُهُ و لایَتَّهُمُهُ و لایَقُولُ لَهُ اَنا مِنْکَ بَریًّ.[4]
مؤمن در حق برادر مؤمن خود تقلب نمیکند، خیانت نمیکند، او را خوار نمیسازد، او را متهم نمیکند و نمیگوید من از تو بیزارم.
5. موسیبنبکیر میگوید: خدمت امام رضا(ع) بودم، دیدم مقداری دینار (سکه) نزد حضرت است، آنگاه یکی از آنها را خوب نگاه کرد و دریافت که آن تقلبی است، سپس آن را شکست و فرمود:
اَلْقِهِ فی البالُوعَةِ حَتّی لایُباعَ شَیْءٌ فیهِ غِشٌّ.[5]
این را در جاه بینداز تا مبادا چیزی که در آن غش و تقلب است در بازار رد و بدل شود.
پول تقلبی یکی از گرفتاریهای روز دنیا است. اسکناس یا هر چیز تقلبی دیگر ارزش مالی و مادی ندارد و اگر در مقام داد وستد از آن استفاده شود از مصادیق غش در معامله به شمار میرود و حرام است و اگر کسی چیزی در برابرش بگیرد، مال او نمیشود.
6. شخص آرد فروشی حضور امام صادق(ع) رسید، گویا در کار خود تقلب میکرده است! حضرت به او فرمود:
اِیّاکَ وَ الْغِشَّ فَاِنَّهُ مَن غَشَّ غُشُّ فی مالِه فَإنْ لَم یَکُنْ لَهُ مالٌ غُشَّ فی اَهلِهِ.[6]
از تقلب و خیانت دوری کن؛ زیرا هر کس در حق دیگران خیانت کند به مالش خیانت میشود و اگر مال نداشته باشد به اهل و ناموسش خیانت میشود!
دقت در حدیث فوق و پیامدهای بدی که غش در حق مردم دارد، کافی است که انسان را از این کار بازدارد.
نانوایی که آرد دولتی را که حق مردم است به قیمت آزاد به دامداران میفروشد باید بیشتر به فکر قیامت خود باشد تا امروز خود.
7. همانگونه که زیاد کردن نور روی جنس و آن را عالی و زیبا در چشم مشتری نشان دادن درست نیست، فروش جنس در تاریکی نیز به گونهای که مشتری نتواند جنس را خوب ملاحظه کند اشکال دارد.
هشام بن حکم میگوید: من در تاریکی میوه میفروختم، امام موسیبن جفعر(ع) مرا دید و فرمود:
یا هِشامُ اِنَّ الْبَیعَ فی الظِّلِّ عَشٌّ و اِنَّ الْغِشَّ لایَحِلُّ.[7]
ای هشام! فروختن جنس در تارکی غش است و غش، حلال نیست.
8. یکی از انواع غشها که از دیرزمان مرسوم بوده، آب در شیر کردن است و رسول خدا(ص) این کار را نهی کردهاند؛ زیرا غش و خیانت است.[8]
9. یکی دیگر از انواع غشهای رایج این است که جنسهای پست و درجه پایین را ته جعبه و جنسهای خوب را روی جعبه میگذارند و مشتری به این وسیله گول میخورد. این کار نیز خیانت است.
رسول خدا(ص) در بازار مدینه به مردی برخود کرد که طعامی میفروخت. حضرت فرمود: طعام خوبی داری؟ قیمت آن چقدر است؟ آنگاه خداوند وحی کرد که زیر آن را نگاه کن! حضرت دست بردند و نگاه کردند و متوجه شدند ته آن جنس بد ریخته است. حضرت فرمودند:
ما اَرَیکَ اِلّا قَد جَمَعْتَ خِیانَةً و غِشّاً لِلْمُسلِمینَ.[9]
میبینم که در این کار در حق مسلمانان، غش و خیانت کردهای!
حضرت در مورد دیگری به یک خواربارفروش فرمود:
یا صاحِبَ الطَّعامِ اَسْفَلُ هذا مثلُ اَعلاهِ؟ مَن غَشَّ الْمُسلِمینَ فَلَیْسَ مِِنْهُم.[10]
ای خواربارفروش! آیا زیر این کالا همانند روی آن است؟ هرکس به مسلمانان خیانت کند مسلمان نیست.
10. نقل شده است که حضرت علی(ع) وارد بازار شد و به صنف قصاب فرمود:
یا مَعْشَرَ اللَّحّامینَ مَن نَفَخَ فِی اللَّحمِ فَلَیسَ مِنّا.[11]
ای گوشتفروشان! هرکس در گوشت بدمد و آن را چاق نشان دهد از ما نیست.
آب روی جنس ریختن و آن را مرطوب و سنگین ساختن از همین باب است!
از امام صادق(ع) سؤال شد: شخصی دو جنس دارد، هر دو مثل هم و دارای یک قیمت، آیا میتواند آنها را با هم مخلوط کن و بفروشد؟ حضرت فرمود: خیر، این کار غش در حق مسلمانان است، مگر اینکه به خریدار بگوید.[12]
رسول خدا(ص) فرمودند:
مَن غَشَّ اَخاهُ الْمُسْلِمَ نَزَعَ اللهُ عَنْهُ بَرَکَةَ رِزقِهِ و اَفْسَدَ عَلَیْهِ مَعیشَتَهُ و وَکَلَهُ اِلی نَفسِهِ.[13]
هرکس در حق برادر مسلمانش نیرنگ کند، خداوند برکت را از روزیاش برمیدارد، زندگی را بر او تباه میکند و او را به خودش وامیگذارد.
بنابراین شایسته است که مسلمانان در همه کارها به ویژه در بازار و در امر خرید و فروش مراقب باشند که تقلب نکنند، سر یکدیگر کلاه نگذارند، حق همدیگر را به باطل نخورند و بازار مسلمانان را اصلاح نمایند. این کار در دراز مدت به اعتبار بازار میانجامد و بدبینی، سوءظن و بیاعتمادی مشتری را کاهش میدهد و سرانجام به نفع بازار خواهد بود.
بزرگترین خیانت
امیرالمؤمنین(ع) برای یکی از فرمانداران خود نوشت:
اِنَّ اَعْظَمَ الْخیانَةِ خیانَةُ الامَّةِ و اَفْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الأئِمَّةِ.
به راستی که بزرگترین خیانت، خیانت در حق امت اسلام و زشتترین غشّ، فریت پیشوایان است.[14]
کسانی که جنس سهمیهای میآورند و موظف هستند عادلانه توزیع کنند، مواظب باشند در حق مردم خیانت نکنند. صف مصنوعی دست نکنند، به دوستان و فامیلهای خود زودتر خبر ندهند که حق مردم ضایع شود. جواب حق مردم را دادن در صحرای محشر و از عهده حقوق مردم بیرون آمدن دشوار است؛ از این رو لازم است بازاریان محترم ظاهر و باطن جنس را در معرض دید مشتری بگذارند و جنس خوب و بد را با هم مخلوط نکنند، و با روحیه قناعتپذیری و انصاف، برکت و خیر و عافیت را از خالق و رازق بخواهند و مردم را شریک خالق ندانند و بر خدا توکل کنند نه دست مردم.
------------------------------------------
[1] فقیه، ج4، ص13
[2] وسائلالشیعه، ج17، ص283
[3] همان
[4] مستدرک، ج9، ص82
[5] وسائل، ج17، ص280
[6] همان، ص281
[7] کافی، ج5، ص160
[8] همان
[9] وسائل، ج17، ص282
[10] کنرالعمال، ج4، ص60
[11] بحار، ج100، ص102
[12] کافی، ج5، ص183
[13] بحار، ج73، ص364
[14] نهجالبلاغه، نامه26
[2] وسائلالشیعه، ج17، ص283
[3] همان
[4] مستدرک، ج9، ص82
[5] وسائل، ج17، ص280
[6] همان، ص281
[7] کافی، ج5، ص160
[8] همان
[9] وسائل، ج17، ص282
[10] کنرالعمال، ج4، ص60
[11] بحار، ج100، ص102
[12] کافی، ج5، ص183
[13] بحار، ج73، ص364
[14] نهجالبلاغه، نامه26
تاریخ امروز
پنج شنبه, 04 خرداد 1391
بخشهای سایت
آمار
- افراد آنلاین
- 450
- مطالب
- 16572
- وب لینک ها
- 122
- نمایش تعداد مطالب
- 11832881
اوقات شرعی
آخرین نظرات
-
انتخاب با شماست
راه راست... -
فقط برای کسانی که آرزو می کنند!
سلام بعد از خواستن ظهور یوسف زهرا ارزوی من سلامتی و ... -
اس ام اس لیله الرغائب (شب آرزوها)
اولین آرزوم ظهور امام زمان(عج)،بعدش خدایا به حق ... -
شب آرزوها، اعمال لیله الرغائب
دوستان التماس دعا -
فقط برای کسانی که آرزو می کنند!
میدونم سخته آدمی وخواستن وآرزوهای فراوان فقط برام دعا ...
تازه ها
- دسته بزرگ سینه زنی شهادت امام نقی علیه السلام در روز شهادت (قم)
- دروگبا: چلسي به مهاجمان ديگري احتياج دارد
- خروج گهر از لرستان منتفي شد
- ويسي 8 نفر را از صباي قم به باشگاه پيکان آورد
- واژه نامه کلمات قرآن کریم بر روی اینترنت قرار گرفت
- شب آرزو های امسال را از دست ندهیم + اس ام اس های شب آرزوها 1391
- اس ام اس شهادت امام علی النقی هادی علیه السلام 1391
- منع امام هادی علیه السلام از معاشرت باصوفیان
- خبر بد براي سامسونگ
