• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

اكنون به طور فشرده معیارهای دوستان خوب و بد را از زبان ائمه عليه السلام بیان می گردد.

دوستان بد عبارتند از:

1.منحرف فکری؛

2.بی بند و بار؛

3.اهل شرارت و بد رفتاری؛

4.احمق؛

5.نادان؛

6.دروغگو

7.بدنام و مورد اتهام؛

8.بخیل و تنگ نظر؛

9.قاطع رحم و بی عاطفه؛

10.ستمگر؛

11.سخن چین؛

12.خائن.

دوستان خوب عبارتنداز:

1.با تقوا؛

2.عالم؛

3.عاقل؛

4.راهنما و پند دهنده؛

5.راستگو؛

6.بردبار؛

7.وفادار؛

8.خوش نام؛

9.خیرخواه؛

10.فقیر.

امام باقر عليه السلام می فرماید: «پدرم به من سفارش کرد با پنج نفر دوستی نکن: با فاسق و گنه کار رفاقت نکن، که تو را به کمتر از یک لقمه بفروشد، و با بخیل و تنگ نظر رفاقت نکن که هنگام تنگدستی تو را تنها گذارد؛ و با دروغگو دوست مشو که مانند سراب است، دور را نزدیک و نزدیک را دور جلوه می دهد، و با نادان دوست مشو زیرا به قصد سود رسانی به تو زیان می رساند، و با کسی که قطع رحم کرده، رفاقت مکن زیرا او را در سه جای قرآن ملعون یافتم».[1]

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«لاخیر فی صحبة من اجتمع فیه ستّ خصال ان حدثّک کذّبک و ان ائتمنته خانک و ان ائتمنک اتّهمک و ان انعمت علیه کفّرک و ان انعم منّ علیک بنعمته»[2]

کسی که شش خصلت داشته باشد شایستگی رفاقت ندارد: کسی که با تو سخن به دروغ گوید و اگر به او اعتماد کردی خیانت می کند و اگر او به تو اعتماد کرد تو را متهم به خیانت کند وچون به او خیر رسانی کفران کند و چون به تو خیری رساند منت گذارد.

نیز می فرماید:

«جالس العلماء تسعد»[3]

باعالمان بنشین تا خوشبخت شوی.

نیز می فرماید:

«جالس الحکماء یکمل عقلک»[4]

با حکیمان بنشین تا عقلت کامل، روحت بزرگ و جهل تو زایل گردد.

نیز می فرماید:

«لا تصحب الّا عاقلاً تقیّاً»[5]

جز با خردمندان با تقوا رفاقت مکن.

نیز می فرماید:

«صدیقک من نهاک عدّوک من اغراک»[6]

دوست تو کسی است که تو را از گناه نهی کند، و دشمنت کسی است که تو را به گناه تشویق نماید.

نیز می فرماید:

«جالس الحکماء تزدد حلماً»[7]

با افراد بردبار بنشین تا بردباریت افزون شود.