• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

شرایط همیشه برای موفقیت و کسب کمالات و رسیدن به مقاصد عالی آماده نیست. دهها عامل باید دست به دست هم دهد تا فرصتی برای انجام کاری پیش آید. اگر عاقل از فرصت ها استفاده نکند، ممکن است دیگر برای هیچ وقت آن شرایط پیش نیاید و پشیمانی هم سود نخواهد داشت. بنابراین، جوان باید همیشه در کمین فرصت ها بنشیند و در اولین برخورد با آن، بهره مطلوب را ببرد.

پیامبر صلي الله عليه و آله می فرماید:

«انّ لله فی ایّام دهرکم نفحات الا فترصّدوا لها»[1]

در ایام زندگی شما نسیم های روح بخش الهی می ورزد. پس زنهار که آن ها را از دست ندهید و در کمین آنها باشید.

بهره گیری از شرایط مناسب، نشانه عقل و خرد آدمی است، چنان که حضرت علی عليه السلام می فرماید: «لو صحّ العقل لاغتنم کلّ امر مهله»[2]

اگر عقل انسان کامل باشد، هر فرصتی را برای پیشبرد آن مغتنم می شمارد. بزرگ ترین اندوه از آن کسی است که فرصت ها را بدون نتیجه از دست بدهد.

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«اضاعة الفرصة غصّة»[3]

از دست دادن فرصت ها، مایه غصه و اندوه است.

نیز می فرماید:

«اشدّ الغصص فوت الفرص»[4]

سخت ترین اندوه ها از دست دادن فرصت ها است.

رسول خدا صلي الله عليه و آله می فرماید:

«من فتح له باب خیر فلینتهزه فانّه لا یدری متی یغلق علیه»[5]

آن که راه خیری به رویش گشوده شد، غنیمت بشمارد و از فرصت استفاده کند، زیرا نمی داند چه وقت آن در به رویش بسته می شود.

نیز می فرماید: «بر مرد با ایمان لازم است که از نیروی خود به نفع خویش استفاده نماید. از دنیای خود برای آخرت خویش، و در جوانی خود پیش از فرا رسیدن ایام پیری و در زندگی پیش از مرگ (بهره جوید)[6].

نیز به اباذر می فرماید: «پنج چیز را پیش از پنج چیز غنیمت بشمار: جوانی را قبل از پیری، سلامتی را پیش از بیماری، دارایی را قبل از تهیدستی، فراغت را پیش از گرفتاری و زندگانی را قبل از مرگ.»[7]

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«الفرصة تمرّ مرّ السّحاب فانتهزوا فرص الخیر»[8]

فرصت ها مانند ابر بهار زود می گذرند. هرگاه فرصت خیری پیش آمد آن را مغتنم بشمارید.

نیز می فرماید:

«الفرصة سریعة الفوت و بطیئة العود»[9]

فرصت زود می گذرد و دیر بر می گردد.

بنابراین، استفاده بهینه و به موقع از شرایط و فرصت ها، در سرنوشت و موفقیت جوان اثر به سزایی دارد. یکی از عوامل بهره نگرفتن از شرایط مناسب، عادت به تنبلی، پرخوابی و تن پروری است که خداوند از چنین آدمی بیزار است.

امام صادق عليه السلام می فرماید:

«ابغض الخلق الی الله جیفة بالّیل و بطّال بالنّهار»[10]

مبغوض ترین افراد نزد خداوند کسی است که شب ها مانند مرداری به خواب می رود و روزها را به تنبلی سپری می کند.

سرگرم شدن به مسائل کم اهمیت و بی ارزش، شرایط گرانبهایی را از دست انسان می رباید. حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«شرّ ما شغل به المرء وقته الفضول»[11]

بدترین چیزی که مرد وقت خود را صرف آن می کند کارهای کم ارزش و بی بها است (که او را از رسیدن و پرداختن به امور مهم و مقاصد بالاتر باز می دارد).

از این رو، در اسلام از لهو و امور بی ارزش و سرگرم کننده نهی شده است).

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«لا تفن عمرک فی الملاهی فتخرج من الدّنیا بلا امل»[12]

هرگز سرگرم لهویات مشو که با دست خالی از دنیا خواهی رفت.

بدون شک، هر چیزی که انسان را از یاد خدا غافل سازد و او را از رسیدن به مقاصد عالی باز دارد، لهو است.

پیامبر اکرم صلي الله عليه و آله می فرماید:

«انّ اهل الجنة لا یندمون علی شیء من امور الدنیا الّا ساعة مرّت علیهم لم یذکروا الله تعالی فیها»[13]

اهل بهشت بر هیچ یک از کارهای دنیا پشیمان نیستند مگر بر ساعتی که بر آنها گذشت و در آن به یاد خدا نبودند.