• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

دستگیری در حرم پیامبر علیه السلام[1]

روز بیستم شوال سال 179 هجری نگرانی شیعیان هر لحظه بیشتر می شد و در انتظار حادثه بودند. هنگامی که حضرت کنار قبر شریف پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم به نماز ایستاده بود فضل بن ربیع مأموران را سراغ امام کاظم  علیه السلام فرستاد.

دستور هارون چنان شدید بود که مأموران توجهی به حرمت قبر پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم و مراعات حال نماز نکردند و با وقاحت تمام نماز امام  علیه السلام را قطع کردند و حضرت را دستگیر نمودند.

در حالی که موسی بن جعفر  علیه السلام را می بردند با نگاهی به قبر جدش رسول الله  علیه السلام عرضه داشت: یا رسول الله، از ظلم هایی که به من می شود و مرا مورد ستم قرار می دهند به تو پناه می برم.

با سر و صدای مأموران و به دنبال خبر دیشب، عده ای در مسجد جمع شده بودند. مردم با دیدن صحنه های پیش آمده می گریستند اما از ترس هارون قادر به هیچ اقدام و عکس العملی نبودند.

انتقال امام کاظم  علیه السلام از مدینه[2]

با چنین شرایطی حضرت را از مقابل دیدگان مردم از حرم پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم نزد هارون بردند. او با دیدن امام علیه السلام گستاخی کرد و به آن حضرت ناسزا گفت و سخنان ناروایی بر زبان جاری کرد.

سپس هارون هدف خود  را که تبعید امام  علیه السلام بود اعلام کرد، و به همین جهت زمانی را برای وداع حضرت با خانواده تعیین نمود. در آن فرصت امام  علیه السلام آخرین گفتگوها را با اهل بیت خویش کرد و با آنان خداحافظی نمود.

آنگاه به فرزندش امام رضا علیه السلام سفارش کرد تا هنگامی که زنده است در راهروی منتهی به در منزل بخوابد تا اهل خانه احساس امنیت و آرامش کنند.

اکنون که اولین مرحله از نقشۀ هارون اجرا شده بود او در فکر مراحل بعدی بود. طبق برنامه باید امام  علیه السلام را به صورتی از مدینه خارج می کرد که هیچ کس متوجه نشود حضرت به کدام شهر برده شده است.

برای اجرای این نقشه هارون دو محمل برای انتقال امام  علیه السلام از مدینه آماده کرد. اولین محمل نیمۀ شب و مخفیانه همراه «حسّان سروی» به طرف بصره به راه افتاد، تا در آنجا عیسی بن جعفر حاکم بصره عهده­دار زندان امام  علیه السلام شود و حضرت مدتی در حبس او باشد.

دومین محمل را به صورت علنی همراه عده ای به طرف کوفه فرستاد تا مردم گمان کنند هارون امام علیه السلام را با احترام به سوی محل حکومت خویش در عراق می برد.

نامه برای امام رضا  علیه السلام[3]

یکی از اصحاب می گوید: من از بصره خارج شده بودم و به سوی مدینه می رفتم. در بین راه امام کاظم علیه السلام را دیدم که به بصره برده می شد.

حضرت مرا صدا زد و هنگامی که خدمتش رسیدم نامه ای داد که به مدینه ببرم. پرسیدم: فدایت شوم، این نامه را به چه کسی بدهم؟ فرمود: «به پسرم علی (امام رضا علیه السلام) بده. او وصی من است و امور من در اختیار اوست».

زندان بصره[4]

مسیر مدینه تا بصره طی شد و محمل امام  علیه السلام روز هفتم ذی الحجۀ سال 179 قمری به بصره رسید و به قصر عیسی بن جعفر برده شد. با ورود محمل به شهر همه فهمیدند چه کسی در آن است، زیرا مقابل دیدگان مردم حضرت را وارد قصر کردند و دیگر ابایی از اعلان عمومی دستگیری امام  علیه السلام نداشتند.

زندانی در قصر عیسی جایگاه امام  علیه السلام شد و درب زندان به روی حضرت قفل گردید و فقط برای وضو و آوردن غذا باز می شد. پس از چند ماه هارون نامه ای به عیسی نوشت و رسماً دستور قتل امام علیه السلام را به او داد.

او که انتظار چنین دستوری را نداشت، مشاوران و معتمدین خویش را فراخواند تا دربارۀ نامۀ هارون مشورت کنند. آنها پیشنهاد کردند عیسی از انجام این فرمان دست نگه دارد، و در این باره نامه ای به هارون بنویسد.

این بود که عیسی نامه ای برای هارون فرستاد و با آوردن بهانه هایی اعلام کرد حاضر به انجام چنین دستوری نیست. متن نامه چنین بود:

مدت حبس موسی بن جعفر نزد من بسیار شده است. در این یک سال مراقب او بودم و جاسوس گذاشتم اما شنیده نشد که بر  علیه تو یا من نفرین کند و ما را به بدی یاد کند.

اکنون موسی بن جعفر را از من تحویل بگیر و به هر کسی می خواهی بده تا در حبس او باشد و یا او را آزاد کن. من بسیارتلاش کردم بر  علیه او دلیلی پیدا کنم اما موفق نشدم.

همیشه از او چنین می شنوم که برای خویش طلب رحمت و مغفرت می کند. اینک او را به هرکس می خواهی تسلیم نما که من نزد خداوند از حبس وی احساس گناه می کنم.